Obowiązkowe oznaczenia na drukach rozpowszechnianych publicznie

Opracowanie przepisów, zaktualizowane 2 listopada 2026. Informacja ogólna, a nie porada prawna: przepisy się zmieniają, sprawdzaj je w źródle.

W skrócie

• Każdy tekst podany do publicznej wiadomości musi wskazywać nazwę i adres drukarni (loi du 29 juillet 1881 – francuska ustawa o wolności prasy, art. 3).
• Brak oznaczenia podlega grzywnie 3 750 € dla drukarni; tej samej karze podlegają osoby, które rozpowszechniają druki bez tego oznaczenia.
• Formuła „Ne pas jeter sur la voie publique” („Nie wyrzucać na ulicę”) nie jest wymagana dosłownie przez żaden przepis, który udało nam się znaleźć. Druki papierowe przeznaczone dla gospodarstw domowych podlegają natomiast obowiązkowi informacji o segregacji (zob. opracowanie Recykling druków).

1. Nazwa i adres drukarni

Przepis. Loi du 29 juillet 1881 sur la liberté de la presse, art. 3 (wersja obowiązująca od 6 stycznia 2010 r.):

• każdy tekst podany do publicznej wiadomości, „à l'exception des ouvrages de ville ou bilboquets” (z wyjątkiem druków okolicznościowych i drobnych), zawiera nazwę i adres drukarni;
• sankcja: 3 750 € grzywny dla drukarni;
• rozpowszechnianie druków bez tego oznaczenia jest zakazane, a tej samej karze podlegają osoby, które je rozpowszechniają;
• można orzec karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności, jeśli drukarnia była już skazana za to samo wykroczenie w ciągu poprzednich dwunastu miesięcy;
• jeśli w produkcji uczestniczy kilka drukarni stosujących różne techniki, wystarczy wskazać jedną z nich.

Źródło: https://www.legifrance.gouv.fr/loda/article_lc/LEGIARTI000021662494

Uwaga: wiele stron internetowych nadal powołuje się na „art. 2” loi de 1881. Od czasu loi n° 2010-1 du 4 janvier 2010 art. 2 dotyczy tajemnicy źródeł dziennikarskich; obowiązek dotyczący drukarni znajduje się w art. 3.

Co to oznacza w praktyce.

• Oznaczenie dotyczy drukarni, a nie klienta zlecającego. Typowa formuła to „Imprimé par [nazwa firmy], [adres]” („Wydrukowano przez…”).
• „Adres” (domicile) rozumie się w praktyce jako adres zakładu. Do potwierdzenia u prawnika. Żadne z przejrzanych źródeł urzędowych nie precyzuje, czy wystarczy adres siedziby, gdy druk odbywa się w innym zakładzie.
• Wyjątki: „ouvrages de ville ou bilboquets”. Ustawa ich nie definiuje. Ministerstwo kultury przedstawia je jako druki wykonywane dla administracji lub do użytku prywatnego, nieprzeznaczone do rozpowszechniania w handlu – wyłączenie wywodzące się z dawnej tolerancji administracyjnej. Na podstawie orzecznictwa wymienia wizytówki, listy i koperty firmowe, zawiadomienia o ślubie, narodzinach, śmierci, ogłoszenia o sprzedaży lub najmie, a szerzej druki związane ze zwyczajami rodzinnymi lub towarzyskimi albo z interesami prywatnymi (odpowiedź na interpelację pisemną nr 16937, JO Sénat z 16 września 1999 r., s. 3068). Ta sama odpowiedź precyzuje, że publikacje samorządów udostępniane publiczności nie są objęte tymi wyjątkami. Źródło: https://www.senat.fr/questions/base/1999/qSEQ990616937.html
• Druk wykonany przez samego klienta (drukarka biurowa, stowarzyszenie): Do potwierdzenia u prawnika. Przepis mówi o „drukarni” bez rozróżnienia; praktyka umieszczania formuły „Imprimé par nos soins” („Wydrukowano własnym nakładem”) jest powszechna, ale nie znaleźliśmy źródła urzędowego, które wyraźnie by ją potwierdzało.

2. Ulotki

• Rozdawanie ulotek na drogach publicznych jest swobodne, także w przypadku ulotek politycznych (odpowiedź Ministerstwa Spraw Wewnętrznych opublikowana w JO Sénat 26 stycznia 2023 r., interpelacja nr 04739 senatora Massona, odsyłająca do loi n° 2004-1343 du 9 décembre 2004). Źródło: https://www.senat.fr/questions/base/2023/qSEQ230104739.html
• Ograniczenia przypomniane w tej odpowiedzi:
  • zakaz rozdawania kierowcom i pasażerom pojazdów poruszających się po drodze publicznej (Code de la route – francuski kodeks drogowy, art. R. 412-52, wykroczenie 4. klasy);
  • mer może, w razie zakłócenia porządku publicznego, zakazać rozdawania zarządzeniem ograniczonym w czasie i przestrzeni;
  • w okresie wyborczym rozdawanie jest zakazane od północy w przeddzień głosowania (Code électoral, art. L. 49).
• Oznaczenie drukarni (art. 3 loi de 1881) dotyczy ulotek tak samo jak każdego tekstu podanego do publicznej wiadomości.
• Skrzynki pocztowe i pojazdy: zakazane jest wkładanie nieadresowanej reklamy do skrzynek pocztowych z napisem odmowy („Stop pub”, „Pas de pub”…) (Code de l'environnement – francuski kodeks ochrony środowiska, art. L. 541-15-15), a także umieszczanie druków reklamowych o celu handlowym na pojazdach (art. L. 541-15-16). Sankcja: grzywna przewidziana dla wykroczeń 5. klasy (1 500 € dla osoby fizycznej, 7 500 € dla osoby prawnej). Źródło: entreprendre.service-public.gouv.fr, „Interdictions liées à la distribution de publicités” (sprawdzone 7 sierpnia 2026 r.): https://entreprendre.service-public.gouv.fr/vosdroits/F38153
• Czystość: pozostawianie lub porzucanie przedmiotów na drodze publicznej podlega Code pénal (wykroczenia z art. R. 632-1 i R. 635-8, zależnie od przypadku).

3. Plakaty

• Biały papier: jest zastrzeżony dla plakatów z aktami władzy publicznej (loi du 29 juillet 1881, art. 15, akapit 3). Plakat prywatny może jednak zostać wydrukowany na białym papierze, jeśli jest pokryty kolorowymi znakami lub ilustracjami i nie ma możliwości pomylenia go z plakatem urzędowym. Źródło: https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/LEGITEXT000006070722
• Miejsca urzędowe: mer wyznacza zarządzeniem miejsca zastrzeżone dla plakatów władzy publicznej; zakazane jest naklejanie tam plakatów prywatnych (ten sam art. 15).
• Art. 15 przewiduje sankcję karną za naruszenie jego przepisów. Źródło: https://www.legifrance.gouv.fr/loda/article_lc/LEGIARTI000006419692
• Plakaty wyborcze: szczególne zasady, zob. opracowanie Plakaty i materiały wyborcze.
• Reklama zewnętrzna (miejsca, zezwolenia, lokalny regulamin reklamy Paryża): poza zakresem tego opracowania.

4. „Ne pas jeter sur la voie publique”: obowiązkowe czy nie?

• Żaden z przejrzanych obowiązujących przepisów nie nakłada dokładnie tej formuły.
  • Nie ma jej w loi du 29 juillet 1881.
  • Obowiązujące artykuły Code de l'environnement dotyczące druków papierowych (art. R. 543-207–R. 543-213-1) nie zawierają żadnego takiego obowiązku; dawny art. D. 543-212-2, który nakładał informację środowiskową „widocznymi literami”, został uchylony. Źródło: https://www.legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006074220/LEGISCTA000006177002/
• Co jest dziś obowiązkowe: od czasu loi AGEC (loi n° 2020-105 du 10 février 2020 – ustawa o przeciwdziałaniu marnotrawstwu i gospodarce o obiegu zamkniętym) każdy produkt przeznaczony dla gospodarstw domowych i objęty rozszerzoną odpowiedzialnością producenta, w tym druki papierowe, zawiera oznakowanie (Triman) wraz z informacją o segregacji (Code de l'environnement, art. L. 541-9-3). Źródło: https://www.legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000041556010 – szczegóły w opracowaniu Recykling druków.
• Napis „Ne pas jeter sur la voie publique” nie zastępuje informacji o segregacji. Pozostaje zwyczajowym, dobrowolnym środkiem ostrożności.
• Niektóre strony twierdzą, że wymaga go art. L. 541-10-1 Code de l'environnement, pod groźbą grzywny 750 €. W obowiązującej wersji (od 24 kwietnia 2024 r.) artykuł ten jedynie wylicza produkty objęte rozszerzoną odpowiedzialnością producenta (w tym, w pkt 1, druki papierowe z wyjątkiem książek): nie nakłada obowiązku drukowania żadnego napisu i nie przewiduje żadnej grzywny. Źródło: https://www.legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000049464324

5. Inne oznaczenia zależne od rodzaju druku

To opracowanie dotyczy wyłącznie druku jako takiego. W zależności od treści mogą obowiązywać inne oznaczenia (reklama alkoholu, ceny, dane handlowe przedsiębiorstwa wydającego, oznaczenia związane z egzemplarzem obowiązkowym publikacji itp.), które należy rozpatrywać indywidualnie; w sprawie oznaczeń związanych z egzemplarzem obowiązkowym (książki, czasopisma, ryciny) zob. opracowanie Egzemplarz obowiązkowy.

Główne źródła

• Loi du 29 juillet 1881 sur la liberté de la presse, art. 3, 15 i 17: https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/LEGITEXT000006070722
• Code de l'environnement, art. L. 541-9-3: https://www.legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000041556010
• Code de l'environnement, art. R. 543-207–R. 543-213-1: https://www.legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006074220/LEGISCTA000006177002/
• Odpowiedź ministerialna, JO Sénat, 26 stycznia 2023 r.: https://www.senat.fr/questions/base/2023/qSEQ230104739.html
• Odpowiedź ministerialna nr 16937, JO Sénat, 16 września 1999 r. (ouvrages de ville): https://www.senat.fr/questions/base/1999/qSEQ990616937.html
• Code de l'environnement, art. L. 541-10-1: https://www.legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000049464324
• Zakazy związane z rozpowszechnianiem reklam: https://entreprendre.service-public.gouv.fr/vosdroits/F38153

Informacja ogólna, a nie porada prawna. Opracowano 1 listopada 2026 r.

Wersja tekstowa : Markdown