# Obowiązkowe oznaczenia na drukach rozpowszechnianych publicznie

## W skrócie

- Każdy tekst podany do publicznej wiadomości musi wskazywać **nazwę i adres drukarni** (loi du 29 juillet 1881 – francuska ustawa o wolności prasy, art. 3).
- Brak oznaczenia podlega **grzywnie 3 750 €** dla drukarni; tej samej karze podlegają osoby, które **rozpowszechniają** druki bez tego oznaczenia.
- Formuła „**Ne pas jeter sur la voie publique**” („Nie wyrzucać na ulicę”) nie jest wymagana dosłownie przez żaden przepis, który udało nam się znaleźć. Druki papierowe przeznaczone dla gospodarstw domowych podlegają natomiast obowiązkowi **informacji o segregacji** (zob. opracowanie [Recykling druków](https://imprimeur.paris/pl/guides/reglementation-recyclage-imprimes/)).

## 1. Nazwa i adres drukarni

**Przepis.** Loi du 29 juillet 1881 sur la liberté de la presse, **art. 3** (wersja obowiązująca od 6 stycznia 2010 r.):

- każdy tekst podany do publicznej wiadomości, „à l'exception des ouvrages de ville ou bilboquets” (z wyjątkiem druków okolicznościowych i drobnych), zawiera nazwę i adres drukarni;
- sankcja: 3 750 € grzywny dla drukarni;
- rozpowszechnianie druków bez tego oznaczenia jest zakazane, a tej samej karze podlegają osoby, które je rozpowszechniają;
- można orzec karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności, jeśli drukarnia była już skazana za to samo wykroczenie w ciągu poprzednich dwunastu miesięcy;
- jeśli w produkcji uczestniczy kilka drukarni stosujących różne techniki, wystarczy wskazać jedną z nich.

Źródło: https://www.legifrance.gouv.fr/loda/article_lc/LEGIARTI000021662494

> Uwaga: wiele stron internetowych nadal powołuje się na „art. 2” loi de 1881. Od czasu loi n° 2010-1 du 4 janvier 2010 art. 2 dotyczy tajemnicy źródeł dziennikarskich; obowiązek dotyczący drukarni znajduje się w **art. 3**.

**Co to oznacza w praktyce.**

- Oznaczenie dotyczy **drukarni**, a nie klienta zlecającego. Typowa formuła to „Imprimé par [nazwa firmy], [adres]” („Wydrukowano przez…”).
- „Adres” (domicile) rozumie się w praktyce jako adres zakładu. **Do potwierdzenia u prawnika.** Żadne z przejrzanych źródeł urzędowych nie precyzuje, czy wystarczy adres siedziby, gdy druk odbywa się w innym zakładzie.
- **Wyjątki**: „ouvrages de ville ou bilboquets”. Ustawa ich nie definiuje. Ministerstwo kultury przedstawia je jako druki wykonywane dla administracji lub do użytku prywatnego, nieprzeznaczone do rozpowszechniania w handlu – wyłączenie wywodzące się z dawnej tolerancji administracyjnej. Na podstawie orzecznictwa wymienia **wizytówki**, **listy i koperty firmowe**, **zawiadomienia o ślubie, narodzinach, śmierci**, **ogłoszenia o sprzedaży lub najmie**, a szerzej druki związane ze zwyczajami rodzinnymi lub towarzyskimi albo z interesami prywatnymi (odpowiedź na interpelację pisemną nr 16937, JO Sénat z 16 września 1999 r., s. 3068). Ta sama odpowiedź precyzuje, że publikacje samorządów udostępniane publiczności nie są objęte tymi wyjątkami.
  Źródło: https://www.senat.fr/questions/base/1999/qSEQ990616937.html
- **Druk wykonany przez samego klienta** (drukarka biurowa, stowarzyszenie): **Do potwierdzenia u prawnika.** Przepis mówi o „drukarni” bez rozróżnienia; praktyka umieszczania formuły „Imprimé par nos soins” („Wydrukowano własnym nakładem”) jest powszechna, ale nie znaleźliśmy źródła urzędowego, które wyraźnie by ją potwierdzało.

## 2. Ulotki

- Rozdawanie ulotek na drogach publicznych jest swobodne, także w przypadku ulotek politycznych (odpowiedź Ministerstwa Spraw Wewnętrznych opublikowana w JO Sénat 26 stycznia 2023 r., interpelacja nr 04739 senatora Massona, odsyłająca do loi n° 2004-1343 du 9 décembre 2004). Źródło: https://www.senat.fr/questions/base/2023/qSEQ230104739.html
- Ograniczenia przypomniane w tej odpowiedzi:
  - zakaz rozdawania kierowcom i pasażerom pojazdów poruszających się po drodze publicznej (Code de la route – francuski kodeks drogowy, art. R. 412-52, wykroczenie 4. klasy);
  - mer może, w razie zakłócenia porządku publicznego, zakazać rozdawania zarządzeniem ograniczonym w czasie i przestrzeni;
  - w okresie wyborczym rozdawanie jest zakazane od północy w przeddzień głosowania (Code électoral, art. L. 49).
- Oznaczenie drukarni (art. 3 loi de 1881) dotyczy ulotek tak samo jak każdego tekstu podanego do publicznej wiadomości.
- **Skrzynki pocztowe i pojazdy**: zakazane jest wkładanie nieadresowanej reklamy do skrzynek pocztowych z napisem odmowy („Stop pub”, „Pas de pub”…) (Code de l'environnement – francuski kodeks ochrony środowiska, art. L. 541-15-15), a także umieszczanie druków reklamowych o celu handlowym na pojazdach (art. L. 541-15-16). Sankcja: grzywna przewidziana dla wykroczeń 5. klasy (1 500 € dla osoby fizycznej, 7 500 € dla osoby prawnej).
  Źródło: entreprendre.service-public.gouv.fr, „Interdictions liées à la distribution de publicités” (sprawdzone 7 sierpnia 2026 r.): https://entreprendre.service-public.gouv.fr/vosdroits/F38153
- **Czystość**: pozostawianie lub porzucanie przedmiotów na drodze publicznej podlega Code pénal (wykroczenia z art. R. 632-1 i R. 635-8, zależnie od przypadku).

## 3. Plakaty

- **Biały papier**: jest zastrzeżony dla plakatów z aktami władzy publicznej (loi du 29 juillet 1881, **art. 15**, akapit 3). Plakat prywatny może jednak zostać wydrukowany na białym papierze, jeśli jest pokryty kolorowymi znakami lub ilustracjami i nie ma możliwości pomylenia go z plakatem urzędowym. Źródło: https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/LEGITEXT000006070722
- **Miejsca urzędowe**: mer wyznacza zarządzeniem miejsca zastrzeżone dla plakatów władzy publicznej; zakazane jest naklejanie tam plakatów prywatnych (ten sam art. 15).
- Art. 15 przewiduje sankcję karną za naruszenie jego przepisów.
  Źródło: https://www.legifrance.gouv.fr/loda/article_lc/LEGIARTI000006419692
- **Plakaty wyborcze**: szczególne zasady, zob. opracowanie [Plakaty i materiały wyborcze](https://imprimeur.paris/pl/guides/reglementation-affiches-electorales/).
- **Reklama zewnętrzna** (miejsca, zezwolenia, lokalny regulamin reklamy Paryża): poza zakresem tego opracowania.

## 4. „Ne pas jeter sur la voie publique”: obowiązkowe czy nie?

- **Żaden z przejrzanych obowiązujących przepisów nie nakłada dokładnie tej formuły.**
  - Nie ma jej w loi du 29 juillet 1881.
  - Obowiązujące artykuły Code de l'environnement dotyczące druków papierowych (art. R. 543-207–R. 543-213-1) nie zawierają żadnego takiego obowiązku; dawny art. D. 543-212-2, który nakładał informację środowiskową „widocznymi literami”, został **uchylony**. Źródło: https://www.legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006074220/LEGISCTA000006177002/
- **Co jest dziś obowiązkowe**: od czasu loi AGEC (loi n° 2020-105 du 10 février 2020 – ustawa o przeciwdziałaniu marnotrawstwu i gospodarce o obiegu zamkniętym) każdy produkt przeznaczony dla gospodarstw domowych i objęty rozszerzoną odpowiedzialnością producenta, w tym druki papierowe, zawiera **oznakowanie (Triman) wraz z informacją o segregacji** (Code de l'environnement, art. L. 541-9-3). Źródło: https://www.legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000041556010 – szczegóły w opracowaniu [Recykling druków](https://imprimeur.paris/pl/guides/reglementation-recyclage-imprimes/).
- Napis „Ne pas jeter sur la voie publique” **nie zastępuje** informacji o segregacji. Pozostaje zwyczajowym, dobrowolnym środkiem ostrożności.
- Niektóre strony twierdzą, że wymaga go art. L. 541-10-1 Code de l'environnement, pod groźbą grzywny 750 €. W obowiązującej wersji (od 24 kwietnia 2024 r.) artykuł ten jedynie wylicza produkty objęte rozszerzoną odpowiedzialnością producenta (w tym, w pkt 1, druki papierowe z wyjątkiem książek): nie nakłada obowiązku drukowania **żadnego napisu** i nie przewiduje **żadnej grzywny**.
  Źródło: https://www.legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000049464324

## 5. Inne oznaczenia zależne od rodzaju druku

To opracowanie dotyczy wyłącznie druku jako takiego. W zależności od treści mogą obowiązywać inne oznaczenia (reklama alkoholu, ceny, dane handlowe przedsiębiorstwa wydającego, oznaczenia związane z egzemplarzem obowiązkowym publikacji itp.), które należy rozpatrywać indywidualnie; w sprawie oznaczeń związanych z egzemplarzem obowiązkowym (książki, czasopisma, ryciny) zob. opracowanie [Egzemplarz obowiązkowy](https://imprimeur.paris/pl/guides/reglementation-depot-legal/).

## Główne źródła

- Loi du 29 juillet 1881 sur la liberté de la presse, art. 3, 15 i 17: https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/LEGITEXT000006070722
- Code de l'environnement, art. L. 541-9-3: https://www.legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000041556010
- Code de l'environnement, art. R. 543-207–R. 543-213-1: https://www.legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006074220/LEGISCTA000006177002/
- Odpowiedź ministerialna, JO Sénat, 26 stycznia 2023 r.: https://www.senat.fr/questions/base/2023/qSEQ230104739.html
- Odpowiedź ministerialna nr 16937, JO Sénat, 16 września 1999 r. (ouvrages de ville): https://www.senat.fr/questions/base/1999/qSEQ990616937.html
- Code de l'environnement, art. L. 541-10-1: https://www.legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000049464324
- Zakazy związane z rozpowszechnianiem reklam: https://entreprendre.service-public.gouv.fr/vosdroits/F38153

---

*Informacja ogólna, a nie porada prawna. Opracowano 1 listopada 2026 r.*

## Najczęstsze pytania

### Jakie oznaczenie drukarni musi się znaleźć na druku?

Każdy tekst podany do publicznej wiadomości musi wskazywać nazwę i adres drukarni (loi du 29 juillet 1881, art. 3). Typowa formuła to „Imprimé par [nazwa firmy], [adres]” („Wydrukowano przez…”).

### Co grozi za brak tego oznaczenia?

Grzywna 3 750 € dla drukarni; tej samej karze podlegają osoby rozpowszechniające druki bez tego oznaczenia.

### Czy napis „Ne pas jeter sur la voie publique” jest obowiązkowy?

Żaden z przejrzanych obowiązujących przepisów nie nakłada tej formuły („Nie wyrzucać na ulicę”). Druki przeznaczone dla gospodarstw domowych muszą natomiast zawierać symbol Triman wraz z informacją o segregacji.

### Czy wizytówki muszą zawierać oznaczenie drukarni?

Nie: wyłączone są „ouvrages de ville ou bilboquets” (druki okolicznościowe i drobne). Ministerstwo kultury zalicza do nich w szczególności wizytówki, papier firmowy i zawiadomienia okolicznościowe.

---

Zaktualizowano 2 listopada 2026. Źródło : https://imprimeur.paris/pl/guides/reglementation-mentions-obligatoires/