Przygotowanie pliku do druku: spad, CMYK, PDF/X

Niezależny poradnik, zaktualizowany 1 listopada 2026. Praktyka różni się w zależności od zakładu: poproś drukarnię o potwierdzenie wartości.

Dobrze przygotowany plik to druk zgodny z tym, co widzisz na ekranie, bez poprawek wymienianych z drukarnią i bez opóźnień. Ta strona wyjaśnia podstawowe pojęcia, a następnie punkty do sprawdzenia dla każdej grupy produktów. W razie wątpliwości poproś drukarnię o specyfikację lub szablon: jej wytyczne zawsze mają pierwszeństwo przed ogólnym poradnikiem.

Najważniejsze pojęcia

Format netto, spad i margines bezpieczeństwa

• Format netto: wymiary druku po obcięciu (np. 85 × 55 mm dla wizytówki).
• Spad: gilotyna nigdy nie tnie z dokładnością do dziesiątej części milimetra. Jeśli kolorowe tło lub obraz dochodzi do krawędzi, przedłuż je o 2–3 mm poza format netto (z każdej strony). Ten naddatek zostaje odcięty; zapobiega powstaniu białej linii. Wizytówkę 85 × 55 mm przygotowuje się więc w formacie 91 × 61 mm z 3 mm spadu.
• Margines bezpieczeństwa: z tego samego powodu trzymaj teksty i logo co najmniej 3 mm do wewnątrz od linii cięcia.
• Znaczniki cięcia: oznaczenia dodawane przy eksporcie do PDF, wskazujące miejsce cięcia. Zapytaj drukarnię, czy ich potrzebuje.

CMYK czy RGB

• Ekran wyświetla obraz w RGB (czerwony, zielony, niebieski: światło).
• Drukarnia pracuje w CMYK (cyan, magenta, żółty, czarny: farby druku czterokolorowego).
• Niektóre bardzo żywe kolory RGB (fluorescencyjne zielenie, elektryczne błękity, pomarańcze) nie istnieją w CMYK: wychodzą bardziej matowe. Samodzielna konwersja pozwala zobaczyć efekt przed drukiem i go skorygować.
• Kolory dodatkowe (Pantone): farby przygotowane w dokładnym odcieniu, stosowane w offsecie i sitodruku dla koloru marki; przewiduj je tylko wtedy, gdy drukarnia je oferuje.
• Wyjątek: odbitki fotograficzne i wydruki fine art wykonuje się często z plików RGB z osadzonym profilem; konwersją zajmuje się laboratorium.

Czerń

• W tekstach stosuj 100 % samej czerni (C0 M0 Y0 K100): ostra, bez przesunięć kolorów przy małych literach.
• Przy dużych czarnych aplach drukarnia może zalecić „czerń wzbogaconą” (czerń z dodatkiem pozostałych farb) dla głębszej czerni. Zapytaj o zalecany skład: zbyt duże łączne pokrycie farbą źle schnie.

Rozdzielczość obrazów

Rozdzielczość mierzy się w punktach na cal (dpi) w rozmiarze druku. Obraz o szerokości 1200 pikseli wydrukowany na 10 cm ma rozdzielczość 1200 ÷ (100 ÷ 25,4) ≈ 305 dpi.

• 300 dpi: małe formaty oglądane z bliska (wizytówki, ulotki, broszury, zdjęcia).
• 100–150 dpi: wielki format oglądany z daleka (duże plakaty, banery, roll-upy).
• Powiększenie obrazu w programie nie dodaje szczegółów: wyjdź od oryginalnego pliku.
• Logo i teksty powinny pozostać wektorowe (nie jako obraz): są ostre w każdym rozmiarze.

Kalkulator przelicza piksele, dpi i rozmiar druku.

Fonty

Jeśli drukarnia nie ma Twojego fontu, jej program go zastąpi i układ się zmieni. Dwa rozwiązania:

• osadzić fonty w PDF (domyślna opcja eksportu PDF do druku);
• zamienić je na krzywe (przekształcić tekst w obrysy), czego wymaga się głównie przy wielkim formacie, foliach samoprzylepnych i wycinaniu. Zachowaj wersję bez krzywych, aby móc wprowadzać poprawki.

PDF i PDF/X

PDF/X to rodzina norm ISO (ISO 15930) do wymiany plików do druku: osadzone fonty, zdefiniowane kolory, zadeklarowany format strony i spad. Najczęściej stosowane:

• PDF/X-1a: wszystko w CMYK (i kolorach dodatkowych), bez przezroczystości; najbardziej „bezpieczny”, gdy drukarnia nie określiła swoich wymagań.
• PDF/X-4: dopuszcza przezroczystość i zarządzanie kolorem (RGB z profilem); zalecany w wielu nowoczesnych procesach druku.

Programy do składu (InDesign, Affinity Publisher, Scribus…) oferują te ustawienia przy eksporcie. Zapytaj drukarnię, który preferuje.

Co sprawdzić w zależności od produktu

Małe formaty: wizytówki, ulotki, foldery składane, pocztówki, zaproszenia, papeteria

• PDF, najlepiej PDF/X;
• spad 2–3 mm z każdej strony;
• teksty i logo co najmniej 3 mm od linii cięcia;
• obrazy w rozdzielczości 300 dpi w rozmiarze druku;
• kolory w CMYK (druk czterokolorowy), nie w RGB;
• fonty osadzone lub zamienione na krzywe;
• czarny tekst wyłącznie w 100 % czerni.

W przypadku folderu przygotuj plik w formacie rozłożonym i poproś o szablon: przy składaniu zwijanym (do środka) skrzydełko, które chowa się do wewnątrz, jest nieco węższe.

Wielki format: plakaty, roll-upy, banery, oklejanie witryn, tablice, szyldy

• PDF w skali 1:1 lub 1:10 (do potwierdzenia z drukarnią: powyżej pewnego rozmiaru pracuje się w skali pomniejszonej, a drukarnia powiększa);
• spad zależny od wykończenia: przy oczkach lub zgrzewach często 2–5 cm;
• obrazy 100–150 dpi w rzeczywistym rozmiarze (w skali 1:10 potrzeba więc 1000–1500 dpi w pliku);
• kolory w CMYK;
• fonty zamienione na krzywe;
• marginesy bezpieczeństwa na oczka i stopkę roll-upów (dół materiału chowa się w konstrukcji).

Materiały samoprzylepne: naklejki, etykiety

• PDF wektorowy;
• linia cięcia (kształt) na osobnej warstwie, w nazwanym kolorze dodatkowym (dokładną nazwę, np. „CutContour”, podaje drukarnia);
• spad 2 mm wokół linii cięcia;
• kolory w CMYK; na podłożu przezroczystym poddruk białym na osobnej warstwie, inaczej kolory wyglądają na przezroczyste;
• fonty zamienione na krzywe.

Wydawnictwa: broszury, katalogi, czasopisma, książki, prace dyplomowe

• PDF strona po stronie, w kolejności czytania (nie w rozkładówkach ani po impozycji);
• liczba stron podzielna przez 4 przy oprawie zeszytowej (zob. Liczba stron);
• spad 3 mm;
• marginesy wewnętrzne wystarczające dla oprawy, zwłaszcza klejonej;
• okładka w osobnym pliku, z grubością grzbietu obliczoną dla danego papieru (zob. Grubość grzbietu);
• obrazy 300 dpi, kolory w CMYK;
• fonty osadzone.

Plany i wydruki A0

• PDF wektorowy w skali;
• format strony równy formatowi druku (A0, A1…);
• grubość linii co najmniej 0,1 mm, inaczej cienkie linie znikają;
• warstwy spłaszczone, aby wydruk odpowiadał temu, co widzisz.

Odbitki fotograficzne, fine art, reprodukcje dzieł sztuki

• plik JPEG lub TIFF w pełnej rozdzielczości;
• osadzony profil kolorów (sRGB lub Adobe RGB, do potwierdzenia z laboratorium);
• 300 dpi w rozmiarze odbitki;
• bez nadmiernego wyostrzania: laboratorium dostosowuje ostrość do papieru.

Tekstylia: koszulki, torby bawełniane

• grafika wektorowa lub przezroczysty PNG w 300 dpi;
• ograniczona liczba kolorów w sitodruku: każdy kolor wymaga osobnego sita, a więc kosztu przygotowania;
• podane wymiary nadruku;
• określony kolor tkaniny (jasna grafika na ciemnej tkaninie wymaga często podkładu).

Gadżety reklamowe, kubki

• grafika wektorowa;
• pole zadruku i wymiary podane przez drukarnię;
• kolory dodatkowe, jeśli są wymagane.

Opakowania: pudełka, etui, torby

• szablon wykrojnika dostarczony przez drukarnię (nie rysuj go samodzielnie);
• linie cięcia i bigowania (zgięć) na osobnej warstwie;
• spad 3 mm;
• kolory w CMYK lub kolory dodatkowe;
• fonty zamienione na krzywe.

Druk 3D

• plik STL, OBJ lub 3MF;
• zamknięta siatka („szczelna”): z dziurami obiektu nie da się wydrukować;
• sprawdzone jednostki i wymiary (model w calach zaimportowany jako milimetry staje się maleńki);
• zachowana minimalna grubość ścianek (zależy od maszyny i materiału).

Pieczątki

Nie ma pliku do druku: przygotuj tekst lub logo i pożądany rozmiar; zakład sam wykona pieczątkę.

Przed wysłaniem: krótka lista kontrolna

1. Otwórz wyeksportowany PDF (nie plik źródłowy) i sprawdź go w powiększeniu 100 %.
2. Skontroluj spad, marginesy i liczbę stron.
3. Sprawdź, czy żaden obraz nie jest nieostry w rzeczywistym rozmiarze.
4. Przeczytaj ponownie teksty: błąd wydrukowany w 500 egzemplarzach kosztuje sporo.
5. Przy ważnych pracach poproś o proof (we Francji BAT, „bon à tirer”, czyli akcept do druku): to dokument, który zatwierdzasz przed drukiem.

Źródła

• Punkty kontrolne plików dla poszczególnych grup produktów serwisu imprimeur.paris.
• PDF Association, ISO 15930 (PDF/X): https://pdfa.org/resource/iso-15930-pdfx/
• ISO 15930-4:2003, PDF/X-1a: https://www.iso.org/standard/39938.html

Wersja tekstowa : Markdown