Liczba stron broszury: wielokrotność 4, arkusze i oprawa
Niezależny poradnik, zaktualizowany . Praktyka różni się w zależności od zakładu: poproś drukarnię o potwierdzenie wartości.
Objętość (liczba stron) to łączna liczba stron oprawionego dokumentu. Nie wybiera się jej całkiem dowolnie: zależy od sposobu wykonania broszury. Jedna strona = jedna strona kartki. Arkusz zadrukowany dwustronnie mieści więc co najmniej 2 strony.
Oprawa zeszytowa: wielokrotność 4
Oprawa zeszytowa (zszywanie w grzbiet) to oprawa broszur zszywanych w miejscu złożenia (programy, małe katalogi, broszurki, fanziny). Drukuje się arkusze w podwójnym formacie netto, składa je na pół, wkłada jeden w drugi, a następnie zszywa w zgięciu.
Każdy złożony arkusz tworzy 2 kartki, czyli 4 strony (2 z przodu, 2 z tyłu). Stąd zasada:
liczba stron musi być wielokrotnością 4 (8, 12, 16, 20, 24…)
I obliczenie liczby arkuszy:
liczba arkuszy = liczba stron ÷ 4
| Strony | Złożone arkusze | Format arkuszy dla broszury A5 |
|---|---|---|
| 8 | 2 | A4 |
| 12 | 3 | A4 |
| 16 | 4 | A4 |
| 24 | 6 | A4 |
| 32 | 8 | A4 |
Broszurę w formacie netto A4 wykonuje się analogicznie z arkuszy A3.
Jeśli dokument nie ma liczby stron podzielnej przez 4
Zaokrąglij w górę do wielokrotności 4 i dodaj strony:
strony do zamówienia = 4 × (zaokrąglenie w górę z: strony ÷ 4) strony do dodania = strony do zamówienia − strony dokumentu
Przykład: 22 strony → 24 strony, czyli 2 strony do dodania i 6 arkuszy. Strona na notatki, spis treści, strona z podziękowaniami lub grafika na całą stronę są lepsze niż dwie puste strony na końcu.
Z okładką czy bez?
- Okładka z tego samego papieru („self-cover”): okładka jest drukowana na tym samym papierze co wkład. Broszura 16-stronicowa = 4 arkusze, z których zewnętrzny tworzy okładkę.
- Osobna okładka: okładka jest z grubszego papieru. Mówi się wtedy o „4 stronach okładki + 16 stronach wkładu”, czyli łącznie 5 arkuszach; sam wkład również musi być wielokrotnością 4.
Zawsze określ wariant w zapytaniu: to najczęstsze źródło nieporozumień.
Ograniczenia oprawy zeszytowej
Powyżej pewnej liczby arkuszy broszura źle się zamyka, a środkowe strony wystają (efekt wypychania składek, ang. creep: drukarnia uwzględnia go przy obróbce introligatorskiej). Granica zależy od papieru i maszyny: zapytaj drukarnię, do jakiej grubości zszywa przy wybranym papierze, albo przejdź na oprawę klejoną.
Oprawa klejona
W grubszych broszurach (katalogi, książki, prace dyplomowe) stosuje się oprawę klejoną z grzbietem prostym: kartki są zbierane, ich grzbiet frezowany, a następnie wklejany w okładkę, która tworzy płaski grzbiet.
- Minimum techniczne: parzysta liczba stron (każda kartka mieści 2 strony).
- W praktyce: w druku offsetowym strony drukuje się składkami (duże arkusze składane na 8, 16 lub 32 strony). Wiele drukarni wymaga więc wielokrotności 4, 8 lub 16, aby uniknąć pustych stron lub dopłaty. W druku cyfrowym ograniczenie jest często łagodniejsze.
- Liczba kartek = strony wkładu ÷ 2.
- Grzbiet musi być wystarczająco gruby, by utrzymać klej: zapytaj drukarnię o minimalną grubość. Aby obliczyć grubość grzbietu, zob. poradnik Grubość grzbietu.
Oprawa szyta nićmi (składki szyte, a następnie klejone) kieruje się logiką składek: liczba stron jest wielokrotnością liczby stron w składce.
Inne oprawy
- Spirala lub grzbiet drutowy (oprawa „Wire-O”): strony dziurkowane pojedynczo, bez wymogu wielokrotności; dokument otwiera się na płasko. Popularna przy pracach dyplomowych, raportach i notesach.
- Oprawa termiczna, listwa zaciskowa, oprawa twarda: stosowane w punktach ksero do prac dyplomowych i doktorskich; liczba stron dowolna, ale przewidź wystarczający margines wewnętrzny.
Dobre nawyki
- Policz wszystkie strony, łącznie z celowo pustymi (odwrocie strony tytułowej itp.).
- Strony nieparzyste są po prawej w oprawionym dokumencie: strona 1 to okładka lub pierwsza prawa strona.
- Wyślij PDF strona po stronie, w kolejności czytania; drukarnia zajmie się impozycją (rozmieszczeniem stron na arkuszach).
- Przewidź szerszy margines wewnętrzny od strony oprawy, zwłaszcza w oprawie klejonej, gdzie część strony znika w grzbiecie.
Kalkulator pomoże ustalić liczbę stron i arkuszy: zob. Kalkulatory.
Źródła
- Punkty kontrolne plików „książka” serwisu imprimeur.paris (wielokrotność 4 w oprawie zeszytowej, marginesy wewnętrzne, osobna okładka).
- Office québécois de la langue française, Grand dictionnaire terminologique, hasło „piqûre à cheval”: https://vitrinelinguistique.oqlf.gouv.qc.ca/fiche-gdt/fiche/17486470/piqure-a-cheval
- Rząd Kanady (SPAC), Niveaux de qualité de la reliure: https://www.canada.ca/fr/services-publics-approvisionnement/services/achats/communication/niveaux-qualite-reliure.html
Najczęstsze pytania
Dlaczego broszura zszywana musi mieć liczbę stron podzielną przez 4?
Ponieważ składa się z arkuszy złożonych na pół i włożonych jeden w drugi: każdy arkusz daje 4 strony (2 z przodu, 2 z tyłu).
Ile arkuszy na broszurę 24-stronicową?
6 złożonych arkuszy (24 ÷ 4), łącznie z okładką, jeśli jest z tego samego papieru.
Mój dokument ma 22 strony, co zrobić?
Dodaj 2 strony, aby uzyskać 24: puste strony, stronę na notatki, spis treści lub grafikę. Sam wybierz ich miejsce, zamiast zostawiać drukarni dodanie ich na końcu.
Czy oprawa klejona też wymaga wielokrotności 4?
Minimum to liczba parzysta (każda kartka = 2 strony), ale wiele drukarni wymaga wielokrotności 4, a w offsecie nawet 8 lub 16. Zapytaj o to.
Czy okładka wlicza się do liczby stron?
To zależy. Rozróżnia się „24 strony łącznie z okładką” oraz „4 strony okładki + 24 strony wkładu”. Określ to w zapytaniu o wycenę.
Wersja tekstowa : Markdown