# Gramatura papieru: jaka do jakiego druku?

**Gramatura** to masa jednego metra kwadratowego papieru, wyrażona w **g/m²** (potocznie mówi się o „gramach”). To pierwsze kryterium, o które pyta się przy wycenie. Daje pojęcie o sztywności papieru, ale nie bezpośrednio o jego grubości: ta zależy także od **wolumenu** papieru (zob. niżej).

## Typowe gramatury dla poszczególnych produktów

Poniższe przedziały to **powszechna praktyka** drukarni, a nie normy. Każdy zakład ma własną ofertę: zapytaj o dostępne papiery i, jeśli to możliwe, o próbkę.

| Produkt | Typowa gramatura | Częsty papier |
|---|---|---|
| Kserokopie, materiały na zajęcia, korespondencja | 80 g/m² (90–100 g/m² dla staranniejszego efektu) | offsetowy (niepowlekany) |
| Papier firmowy | 90–120 g/m² | offsetowy, aby można było na nim pisać i drukować w drukarce |
| Ulotki | 135–170 g/m² (do 250 g/m² dla sztywnej ulotki) | kredowy matowy, satynowy lub błyszczący |
| Foldery składane | 135–170 g/m² | kredowy; powyżej ok. 170 g/m² zalecane bigowanie, aby zgięcie nie pękało |
| Strony wkładu broszur, katalogów | 90–170 g/m² | kredowy lub offsetowy |
| Strony wkładu książek (powieść) | 70–90 g/m² | offsetowy lub objętościowy, często kremowy |
| Okładki broszur i książek | 250–350 g/m² | kredowy lub karton, często foliowany |
| Plakaty do wnętrz | 135–170 g/m² lub papier fotograficzny | kredowy lub fotograficzny |
| Pocztówki, zaproszenia, zawiadomienia okolicznościowe | 300–350 g/m² | kredowy, karton lub papier ozdobny |
| Wizytówki | 300–350 g/m² (więcej dla grubych lub kaszerowanych kartonów) | kredowy matowy, karton lub papier ozdobny |
| Prace dyplomowe i doktorskie | 80–100 g/m² na wkład | offsetowy; okładka z kartonu lub twarda, zależnie od oprawy |

## Rodzaje papieru

- **Offsetowy (niepowlekany)**: naturalna, lekko chłonna powierzchnia. Można na nim pisać długopisem i drukować w drukarce biurowej. Kolory są nieco mniej żywe. To papier do ksero, papier firmowy i papier większości powieści.
- **Kredowy (powlekany)**: papier otrzymuje powłokę (na bazie pigmentów mineralnych), która wygładza powierzchnię i zatrzymuje farbę na wierzchu. Kolory i zdjęcia są ostrzejsze. Występuje w trzech wykończeniach:
  - **błyszczący**: żywe kolory, odblaski; idealny do zdjęć, gorszy do długich tekstów;
  - **matowy**: bez odblasków, wygodny w czytaniu, stonowany efekt;
  - **satynowy lub półmatowy** („silk”): pośredni.
- **Objętościowy**: papier niepowlekany, puszysty i lekki w stosunku do swojej grubości; stosowany w książkach do czytania, nadaje publikacji „objętość”.
- **Papiery ozdobne**: żeberkowe, strukturalne, barwione, z recyklingu… Efekt i cena bardzo zróżnicowane; sprawdź, czy nadają się do danej techniki druku (niektóre źle przechodzą przez maszyny cyfrowe).

## Wolumen: dlaczego gramatura nie mówi wszystkiego

**Wolumen** (po angielsku *bulk*) mierzy objętość papieru: to stosunek grubości do gramatury.

> **wolumen (cm³/g) = grubość (µm) ÷ gramatura (g/m²)**

Im wyższy wolumen, tym grubszy papier przy tej samej gramaturze. Kilka wartości publikowanych przez jednego producenta (Arctic Paper, karty techniczne; wartości „docelowe”, mogą się zmieniać):

| Papier | Rodzaj | Gramatura | Grubość | Wolumen |
|---|---|---|---|---|
| Arctic Silk+ | kredowy satynowy | 115 g/m² | 107 µm | ≈ 0,93 |
| Arctic Matt | kredowy matowy | 115 g/m² | 113 µm | ≈ 0,98 |
| Arctic Volume White | kredowy matowy o wysokim wolumenie | 115 g/m² | 126 µm | ≈ 1,1 |
| Amber Graphic | offsetowy niepowlekany | 90 g/m² | 110 µm | ≈ 1,22 |
| Munken Print Cream 15 | objętościowy (książkowy) | 90 g/m² | 135 µm | 1,5 |

Jak widać, papier objętościowy 90 g/m² jest **grubszy** niż kredowy 115 g/m². Orientacyjnie (do potwierdzenia w karcie wybranego papieru):

- kredowy satynowy: wolumen ok. 0,9–1 (błyszczący bywa jeszcze nieco cieńszy);
- kredowy matowy: ok. 1–1,1;
- offsetowy: ok. 1,2–1,3;
- objętościowy: ok. 1,5–2 („Munken Print Cream 15” oznacza wolumen 1,5; istnieją wersje 18, czyli 1,8).

Wolumen ma znaczenie przede wszystkim dla **książek i broszur**: decyduje o grubości grzbietu (zob. poradnik [Grubość grzbietu](https://imprimeur.paris/pl/guides/epaisseur-dos/)) i o wrażeniu w dłoni.

## Praktyczne wskazówki

- **Poproś o próbkę** lub „makietę białą” (niezadrukowany egzemplarz) książki lub broszury: to najlepszy sposób, aby ocenić dotyk i grubość.
- **Pamiętaj o nieprzezroczystości**: zbyt cienki papier prześwituje, zwłaszcza przy ciemnych aplach.
- **Pamiętaj o wadze przy wysyłce pocztowej**: kilka gramów więcej na egzemplarz może zmienić przedział opłaty pocztowej.
- **Foliowanie**: na okładce z papieru kredowego chroni przed zarysowaniami i odciskami palców.

## Źródła

- Arctic Paper, karta techniczna Munken Print Cream: https://preproduction.arcticpaper.com/globalassets/arcticpaper.com/documents/backup-tds-products/1-munken/en/munken-print-cream.pdf
- Arctic Paper, karta techniczna Arctic Matt: https://preproduction.arcticpaper.com/globalassets/arcticpaper.com/documents/backup-tds-products/5-arctic/en/arctic-matt.pdf
- Arctic Paper, karta techniczna Arctic Silk+: https://preproduction.arcticpaper.com/globalassets/arcticpaper.com/documents/backup-tds-products/5-arctic/en/arctic-silk-plus.pdf
- Arctic Paper, Arctic Volume White: https://www.arcticpaper.com/our-products/our-brands/arctic-volume/arctic-volume-white/
- Arctic Paper, karta techniczna Amber Graphic (udostępniona przez Paper.co.uk): https://www.paper.co.uk/wp-content/uploads/2025/01/Amber-Graphics-Data-Sheet-11-24.pdf

## Najczęstsze pytania

### Jaka gramatura na ulotkę?

Zwykle 135–170 g/m² na papierze kredowym. Poniżej ulotka wydaje się lekka; powyżej 250 g/m² wchodzi się już w kategorię kart.

### Jaka gramatura na wizytówkę?

Najczęściej 300–350 g/m². Niektóre drukarnie oferują grubsze kartony lub kartony kaszerowane, dające wrażenie produktu premium.

### Jaką gramaturę ma papier do ksero?

80 g/m² to standardowa gramatura papieru biurowego. Papier 90 lub 100 g/m² jest nieco bardziej nieprzezroczysty, dla staranniej wykonanego dokumentu.

### Kredowy matowy czy błyszczący?

Błyszczący wydobywa zdjęcia, ale daje odblaski; matowy lepiej się czyta i łatwiej się na nim pisze. Satynowy (półmatowy) to rozwiązanie pośrednie.

### Czy dwa papiery o tej samej gramaturze mają tę samą grubość?

Nie. Grubość zależy też od wolumenu: papier objętościowy 90 g/m² może być grubszy niż kredowy matowy 115 g/m².

---

Zaktualizowano 1 listopada 2026. Źródło : https://imprimeur.paris/pl/guides/grammages/